Trudno jednoznacznie stwierdzić, czy Władysław Zamoyski miał po prostu szczęście do dobrych współpracowników, czy raczej świetnie wyczuwał ludzi oraz oceniał ich kompetencje. Pewne jest, że otaczał się osobami wykształconymi i godnymi zaufania, którym powierzał zarządzanie majątkiem oraz kluczowe działania na rzecz bliskich jego sercu inicjatyw. Hrabia szanował specjalistyczną wiedzę i samodzielność, posiadał przy tym niezwykle cenną także współcześnie umiejętność delegowania zadań. Oto najbardziej zaufani ludzie hrabiego.

 

Zygmunt Celichowski
(1845-1923)

Zarządca dóbr kórnickich, który już w trakcie studiów związał się z tamtejszą biblioteką i był jej oddany do końca życia. Zmarł w Kórniku 26 stycznia 1923 r., został pochowany w rodzinnym grobowcu w pobliskim Bninie. Pracował najpierw dla Jana Działyńskiego, a potem dla Władysława Zamoyskiego, wobec którego nie był bezkrytyczny. Pisał o kupnie Zakopanego zdroworozsądkowo:

„Nie znam tej majętności bliżej, ale z tego co wiem, nie wnoszę, żeby to był świetny interes. Nazwałbym go świetnym, gdyby przyniósł tyle, żeby mógł opłacać % pożyczek zaciągniętych teraz na Kórnik”,


aczkolwiek sercem popierał tę decyzję, dodając:

„Toć zwykle praca dla dobra ogółu nie przynosi materialnych zysków, jest ofiarą i poświęceniem”.

 

Celichowski był szczerze związany z Działyńskimi i Zamoyskimi – troszczył się nie tylko o ich majątek, ale także o prywatne losy. O wzajemnej serdeczności tych rodzin niech świadczy to, że Władysław i Maria Zamoyscy trzymali do chrztu córkę Zygmunta, Marię.

Niebagatelne znaczenie miała dla Celichowskiego działalność naukowa. Sam był znakomicie wykształcony – studiował historię, filologię i prawo, miał doktorat oraz tytuł honorowego profesora Uniwersytetu Poznańskiego, aktywnie działał w Towarzys-twie Przyjaciół Nauk w Poznaniu, był członkiem PAU. Jako główny bibliotekarz kórnickiej książnicy nie tylko porządkował i powiększał księgozbiór, ale udostępniał go także innym badaczom, był ponadto wydawcą źródeł.

 

Wincenty Szymborski
(1870-1936)

Urzędnik, działacz społeczny i polityczny. To jemu Zamoyski w latach 1903-1923 powierzył trudne zadanie zarządzania dobrami zakopiańskimi. Hrabia wykorzystywał jego zdolności menadżerskie oraz interperso-nalne m.in. przy budowie lokalnych dróg i wodociągu, elektryfikacji Zakopanego, przy sporze o Morskie Oko, a także do łagodzenia konfliktów z miejscową ludnością. Z powodu licznych wyjazdów szefa Szymborski musiał podejmować samodzielne decyzje, zwłaszcza w okresie I wojny światowej, gdy Zamoyscy przebywali w Paryżu i kontakt z nimi był ograniczony. Skutecznie zabezpie-czył wówczas majątek przed sekwestrem, którego groźba była realna ze względu na francuskie obywatelstwo właściciela. Szymborski angażował się w działalność publiczną – współtworzył Towarzystwo Muzeum Tatrzańskiego, był jednym z inicja-torów i członkiem powstałego w 1908 r. Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowania Ratunkowego, dał pomysł utworzenia toru bobslejowego w Kuźnicach.

Na początku 1923 r. przeniósł się wraz z rodziną do Kórnika, gdzie urodziła się jego druga córka Wisława, późniejsza noblistka. Na prośbę hrabiego przejął obowiązki po zmarłym Celichowskim i uczestniczył w pracach przy powołaniu Fundacji Zakłady Kórnickie. Był odpowiedzialny za organizację pogrzebu Jadwigi w 1923 r., a w czasie pochówku Władysława żegnał go w imieniu wszystkich pracowników dóbr kórnickich i zakopiańskich.

 

Kazimierz Langie
(1839-1897)

Ekonomista i działacz społeczny. Na uniwersytecie w Heidelbergu studiował ekonomię i w 1865 r. objął kierownictwo działu zajmującego się tą tematyką w krakowskim „Czasie”. Niechętny rosnącym wpływom konserwatystów, zrezygnował ze stanowiska i skupił się na prowadzeniu kilku gospodarstw oraz majątków. W 1878 r. zawodowo związał się z Krakowskim Towarzystwem Wzajemnych Ubezpieczeń, gdzie prowadził biuro statystyczne. Był czynnym publicystą, poruszał głównie problematykę społeczno-gospodarczą. Wspierał rozwój Kółek Rolniczych na terenie Galicji. Langie był zaangażowany w wiele inicjatyw społecznych, w latach 90. XIX w. należał pod tym względem do czołowych obywateli miasta Krakowa.

Gdy Zamoyski włączył się w działalność Banku Ziemskiego na terenie zaboru austriackiego, znalazł w osobie Langiego rzetelnego partnera, pomocnika i doradcę. To on koordynował przebieg akcji, a jego biuro stało się centralą kancelarią, z którą kontaktowały się regionalne komitety oraz prywatne osoby. Ekonomista doradzał ponadto hrabiemu, w jaki sposób optymalnie wykorzystać zakupione dobra tatrzańskie, wspierał też działania wokół sporu o Morskie Oko – był odpowiedzialny m.in. za zebranie podpisów do Koła Polskiego w parlamencie wiedeńskim. W efekcie zgromadzono ich blisko 40 000 w Galicji oraz w pozostałych zaborach i wśród emigrantów.

 

Józef Stanisław Retinger
(1848-1897)

Doktorat z prawa obronił na Uniwersytecie Jagiellońskim. W Krakowie prowadził dobrze prosperującą kancelarię adwokacką, był też aktywny na polu społecznym: angażował się w obronę chłopów przed wywłaszczeniem za długi w Banku Włościańskim, a w latach 80. XIX w. zasiadał w krakowskiej Radzie Miejskiej. Został wybrany na prezesa Izby Adwokackiej w Krakowie, należał do Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Towarzystwa Weteranów Powstania 1963 r.

Najpierw doprowadził do unieważnienia licytacji dóbr zakopiańskich z 1888 r., a rok później (9 maja) wygrał kolejną – jako reprezentant i adwokat Zamoyskiego – konsekwentnie przebijając oferty konkurentów o jeden cent. Retinger był pełnomocnikiem hrabiego w sporze o Morskie Oko – we współpracy z Tadeuszem Bednarskim (późniejszym zięciem) interweniował w sądach i urzędach oraz był odpowiedzialny za gromadzenie materiałów dowodowych, prawnych i historycznych. Przygotował cykl felietonów ukazujących się w 1893 r. na łamach krakowskiego „Czasu”, w których wyłożył istotę sporu i argumenty obrońców; zostały one opublikowane w broszurze Spór o Morskie Oko.

Po śmierci adwokata Zamoyski sprawował opiekę nad jego najmłodszymi dziećmi z drugiego małżeństwa z Marią Krystyną z Czyrniańskich: Emilem, Juliuszem, Józefem Hieronimem (słynnym politykiem, pisarzem i literaturoznawcą nominowanym do Pokojowej Nagrody Nobla) oraz Marią.

 

Tadeusz Bednarski
(1868-1932)

Studia prawnicze na Uniwersytecie Jagielloń-skim zakończył w 1892 r. obroną doktoratu. Aplikaturę adwokacką rozpoczął w czołowej krakowskiej kancelarii prowadzonej przez Józefa S. Retingera, a po jego śmierci z suk-cesem kontynuował jej działalność. Poślubił najstarszą córkę swego patrona – Helenę. Bednarski był prawnikiem prominentnych rodzin ziemiańskich, reprezentując m.in. Czartoryskich czy Stadnickich. Aktywny społecznie, należał do samorządu adwokac-kiego oraz licznych towarzystw, wspierał także finansowo różne inicjatywy publiczne. Włączył się w działalność Towarzystwa Tatrzańskiego i był członkiem jego zarządu.

Zdobył zaufanie hrabiego, który powierzył mu kontynuowanie spraw prowadzonych przez jego poprzednika, w tym kwestię Morskiego Oka oraz wielu interesów prywatnych, jak choćby Browar Tenczynek, gdzie Bednarski pełnił funkcję członka rady nadzorczej. Był również założycielem Polskiego Towarzystwa Handlowego Spółki Akcyjnej, które po I wojnie światowej wykupiło od Zamoyskiego udziały w kilku przedsiębiorstwach na terenie Galicji. W wolnej Polsce został honorowym konsulem Grecji.