13 czerwca 2025

Zygmunt Celichowski informuje Zamoyskich, że odebrał pisma od śremskiego landrata z nakazem opuszczenia przez nich państwa pruskiego w ciągu trzech dni. Hrabia wraz z matką i siostrą zostali objęci wprowadzonymi przez Berlin przepisami zmuszającymi do wyjazdu z kraju Polaków i Żydów nieposiadających miejscowego obywatelstwa. Z założenia rozwiązanie to miało uderzać w imigrantów zarobkowych z Królestwa Polskiego i Galicji, którzy przez swą obecność we wschodnich prowincjach przyczyniali się do wewnętrznych migracji w obrębie Cesarstwa Niemieckiego, a zarazem wzmacniali demograficznie na tych terenach polską ludność. Proces wysiedleń, n azwany rugami pruskimi, w ciągu 5 lat objął około 30 tysięcy osób. Władze pruskie wykorzystały te przepisy także wobec niewygodnych Zamoyskich, obywateli francuskich. Nie miano względów na status społeczny, odrzucono podania o naturalizację, o zgodę na stały pobyt, jak również prośbę o przywrócenie Jadwidze pruskiego obywatelstwa. Zamoyscy mogli powrócić na stałe do Kórnika dopiero po zakończeniu I wojny światowej. Pod koniec grudnia 1885 r. Władysław Zamoyski przymusowo opuszcza Kórnik i wyjeżdża z Wielkiego Księstwa Poznańskiego.

Archiwa